Яшчэ раз пра вірус

Днямі згадаў стары заходне-беларускі анекдот 1928 года, які чуў ад сваёй бабулі. Менавіта тады пацярпеў катастрофу дырыжабль, на якім выправіўся даследаваць Паўночны полюс італьянскі палярнік Умберта Нобіле. Краіны, якія мелі магчымасць, у іх ліку і СССР, адразу арганізавалі маштабныя пошукі. Катастрофа дырыжабля так уразіла тагачаснае грамадства, што на некалькі дзён ва ўсёй Еўропе забаранілі прымаць тэлеграмы, не звязаныя з пошукамі экспедыцыі. Ну, а паколькі Заходняя Беларусь з’яўлялася часткай Польшчы – Другой Рэчы Паспалітай, то і з Пінска нельга было адправіць тэлеграму, не звязаную са зніклай экспедыцыяй. І вось сам анекдот. Адзін габрэй прыйшоў у гэтыя дні на пошту і паслаў свайму кампаньёну тэлеграму: “Хайм, тэрмінова шукай экспедыцыю Нобіле. Калі не знойдзеш, высылай трыста метраў мануфактуры”.

Такое ўражанне, што цяпер у сацыяльных сетках нехта ўвёў падобнае правіла – аніводнага пасту без згадкі пра каранавірус. Нават на маёй улюбёнай суполцы ў ФБ “Толькі пра мову”, дзе абмяркоўваюцца выключна праблемы беларускага правапісу, колькі дзён ідуць спрэчкі, як правільна пісаць “карОнавірус” ці “карАнавірус”? Дзякуючы актывістам пераканаўся, што правільнае напісанне “карАнавірус”, бо слова з’яўляецца скарачэннем ад “каранальны вірус”. То бок, і па-руску трэба пісаць “каронАвирус», а не “каронОвирус».

Ёсць у мяне адзін прыяцель. Ведаю яго гадоў дваццаць з добрым гакам. І увесь гэты час ён носіць з сабой у партфелі маленькую пляшку гарэлкі. Не для таго, каб прыкладацца да яе на прыпынку. Кожнага разу, як прыходзіць на працу, прамывае гарэлкай рукі. Дзверы ў прыбіральню адчыняе сурвэткай. У бібліятэцы, калі бярэ кнігу, то працірае вокладку тампонам, змочаным гарэлкай. За такія дзіўныя паводзіны мы, знаёмыя, прыяцелі, лічылі яго крыху вар’ятам.

І тут надарылася пандэмія каранавірусу. Адразу ж паводзіны майго прыяцеля здаліся мне рацыянальнымі. Цяпер я прыходжу ў краму і адразу ж пырскаю на свае далоні антысептыкам, што добрыя людзі павесілі на ўваходзе, потым іду па залі. Памідоры, гуркі не бяру, бо адразу ўяўляю, што іх збіралі голымі рукамі, потым іх у краме перабіралі рукі наведвальнікаў. Булачкі таксама прамінаю, бо яны ляжаць без апакавання, і пры мне іх насіла цётка без пальчатак. Сырое мяса, кулінарыю таксама прамінаю, як і гародніну. Свой выбар спыняю на кансервах. Там ужо усё ўсярэдзіне прапаранае, без заразы. Можна несці дахаты. Па дарозе адводжу вочы ад бабулькі, якая прадае свойскую кіслую капусту і салёныя гуркі. Раней заўсёды купляў у яе. Але ж, хто мне гарантуе, што яна не хворая на страшны вірус?

Прыходжу дахаты. Першым чынам мыю рукі – мінімум 20 секундаў. Пераапранаюся. Ізноў мыю рукі, бо бяруся за калашыны джынсаў, што запырсканыя вадой з калюжын. Пасля абдаю кіпнем бляшанкі кансерваў – хто ведае, чые рукі іх краналі?  Карацей, поўная псіхалагічная дэструктыўнасць. Нават ручкі на ўваходных дзвярах пачынаю праціраць вільготнымі сурвэткамі.

Нарэшце стэрыльная вячэра для сям’і згатаваная. Вярнуліся жонка, сын з працы, унук са школы, дзе магчыма падхапіць якую заўгодна заразу. Можна паесці і класціся спаць. А зранку зноў падавацца ў горад, дзе, магчыма, сноўдаюць носьбіты вірусу. Мой прыяцель, як і заўсёды, носіць з сабой пляшачку грэлкі, працірае ёй рукі. А я пачынаю адчуваць сябе пакрыху вар’ятам. Бо раблю за ім тыя самыя гігіенічныя працэдуры, што ён рабіў пры мне дзесяцігоддзямі дагэтуль.

Дарэчы, заўважылі, беларусы падчас пандэміі перасталі чхаць, кашляць і смэркацца ў грамадскім транспарце і ў крамах.